علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش، در جلسه شورای راهبردی، برنامهریزی و نظارت مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی، از اعضای شورای نظارت بر مدارس غیردولتی در سطح کشور و استانها، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مؤسسان مدارس غیردولتی و مدیران این حوزه قدردانی کرد و گفت: امیدواریم با حضور مؤثر نمایندگان مؤسسان، گرهگشاییهای لازم در تصمیمگیریهای حوزه آموزش و پرورش صورت گیرد. مجموعه مدارس غیردولتی در بخشهای مختلف آموزش و پرورش سهم قابل توجهی در اجرای برنامهها داشتهاند و تلاش کردهاند مسئولیت خود را به درستی ایفا کنند.
وی افزود: مدارس غیردولتی در حوزههایی همچون کاهش آسیبهای اجتماعی، توسعه فعالیتهای قرآنی، اجرای برنامههای عمومی، مدیریت شرایط جنگ، مشارکت در برنامههای ملی و همچنین توسعه آموزش هوش مصنوعی، عملکرد قابل قبولی داشتهاند.
نباید ضعفهای محدود را بزرگنمایی کرد
وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه برخی مشکلات موجود در مدارس غیردولتی در مدارس دولتی نیز وجود دارد، تصریح کرد: متأسفانه گاهی برخی ضعفهای محدود آنقدر بزرگنمایی میشود که اصل موفقیتهای این حوزه زیر سؤال میرود، در حالی که این نگاه منصفانه نیست.
وی ادامه داد: مدارس غیردولتی در موفقیتهای علمی، آموزشی، تربیتی، پرورشی، مشارکتهای اجتماعی و همچنین توسعه هوش مصنوعی عملکردهای ارزشمندی داشتهاند.
کاظمی در عین حال تأکید کرد: این سخنان به معنای رضایت از وضعیت موجود نیست. نه از وضعیت مدارس دولتی و نه از مدارس غیردولتی رضایت کامل نداریم و انتظار ما بسیار فراتر از شرایط فعلی است. نظام تعلیم و تربیت با مشکلات متعددی در حوزه منابع انسانی، تجهیزات و فضاهای آموزشی مواجه است و باید برای رفع این چالشها تلاش بیشتری صورت گیرد.
خدمات آموزش و پرورش باید دیده شود
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به ضرورت امیدآفرینی در جامعه گفت: در کنار بیان مشکلات، باید خدمات و دستاوردهای آموزش و پرورش نیز منعکس شود.
وی با یادآوری تأکیدات رهبر شهید درباره جایگاه آموزش و پرورش اظهار کرد: همه موفقیتهای جمهوری اسلامی ایران مرهون تلاش معلمان است و نباید اجازه داد جایگاه آموزش و پرورش تضعیف شود.
کاظمی افزود: برخی تنها مشکلات را میبینند اما موفقیتهای دانشآموزان در المپیادها، توسعه عدالت آموزشی، افزایش پوشش تحصیلی، گسترش مدارس سمپاد و دهها اقدام دیگر را نادیده میگیرند.
وی خاطرنشان کرد: امروز در سختترین شرایط، معلمان و مدیران مدارس بدون وقفه فعالیت خود را ادامه دادهاند و در همین شرایط نیز المپیادهای علمی کشور در حال برگزاری است و دانشآموزان ایرانی برای حضور در رقابتهای بینالمللی آماده میشوند.
یک اتفاق نباید عملکرد کل نظام آموزشی را زیر سؤال ببرد
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به برگزاری امتحانات نهایی گفت: در جریان برگزاری امتحانات نهایی، ۳ هزار و ۳۱۶ حوزه امتحانی فعال بود و اگر در یک حوزه اتفاقی رخ داده باشد، نباید عملکرد کل نظام آموزشی زیر سؤال برود. همانگونه که نباید یک خطا را به کل مجموعه تعمیم داد، خدمات گسترده مدارس غیردولتی نیز نباید نادیده گرفته شود.
سامانه جامع مدارس غیردولتی باید تکمیل شود
وزیر آموزش و پرورش از رونمایی دو سامانه جدید در حوزه مدارس غیردولتی قدردانی کرد و گفت: این سامانهها گام نخست هستند و باید با تشکیل تیمهای تخصصی، اشکالات آنها برطرف و نسخههای بعدی تکمیل شود.
وی پیشنهاد کرد: این سامانهها برای اعضای کمیسیون آموزش مجلس نیز ارائه شود تا ضمن دریافت نظرات کارشناسی، ایرادات احتمالی پیش از استقرار کامل برطرف شود.
کاظمی افزود: انتظار ما ایجاد سامانهای جامع است که بتواند مدیریت محتوا، برنامهها، فرآیندهای نظارتی، موضوع شهریه، الگوی تعیین شهریه و گزارشهای مدیریتی دقیق را در اختیار مدیران قرار دهد.
نظام رتبهبندی مدارس با مدرسه تراز همسو شود
وزیر آموزش و پرورش همچنین نظام ملی رتبهبندی حکمرانی هوشمند مدارس را اقدامی ارزشمند برای ارتقای کیفیت مدارس غیردولتی دانست و اظهار کرد: این نظام میتواند زمینه رقابت سالم و شفاف را میان مدارس فراهم کند و به خانوادهها در انتخاب مدرسه مناسب کمک کند.
وی در عین حال بر ضرورت هماهنگی این نظام با طرح «مدرسه تراز» تأکید کرد و گفت: نباید موازیکاری صورت گیرد و لازم است ارتباط این دو طرح به صورت دقیق مشخص شود تا همه اقدامات در نهایت در راستای تحقق الگوی مدرسه تراز باشد.
کاظمی با اشاره به سامانههای جدید نظارتی، بر ضرورت جلوگیری از دخالت عوامل انسانی در فرآیندهای ارزیابی و تعیین شهریه تأکید کرد و گفت: نگرانی ما این است که هرچند سامانهها هوشمند هستند، اما در نهایت دادهها توسط افراد ثبت میشود؛ بنابراین باید اطمینان حاصل شود که خروجی سامانهها تحت تأثیر روابط غیررسمی یا دستکاری اطلاعات قرار نگیرد.
وی افزود: اگر در گلوگاههای فسادخیز امکان تغییر یا دستکاری دادهها وجود داشته باشد، عملاً کارکرد سامانهها از بین میرود؛ از این رو لازم است سازوکارهای لازم برای تضمین صحت اطلاعات و جلوگیری از هرگونه تخلف پیشبینی شود.
وزیر آموزش و پرورش با اشاره به «نظام ملی رتبهبندی حکمرانی هوشمند مدارس» اظهار کرد: مدل طراحی شده برای ارزیابی ۳۶۰ درجه مدارس ارزشمند است، اما باید مشخص شود خروجی این ارزیابیها چگونه با شاخصهای واقعی عملکرد مدارس از جمله نتایج آموزشی، معدل دانشآموزان، قبولی در کنکور و موفقیت در جشنوارهها ارتباط پیدا میکند.
وی تأکید کرد: ارزیابی عملکرد مدارس باید مبتنی بر نتایج واقعی باشد و شاخصهای کیفی و خروجیهای آموزشی نیز در نظام رتبهبندی لحاظ شود.
کاظمی با بیان اینکه ارتقای نظام تعلیم و تربیت بدون بهرهگیری از فناوریهای نوین امکانپذیر نیست، گفت: باید از رویکردهای سنتی فاصله بگیریم و به سمت حکمرانی هوشمند، فناوریهای نوین و استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی حرکت کنیم؛ چراکه ادامه روشهای سنتی پاسخگوی نیازهای امروز آموزش و پرورش نخواهد بود.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت جلب رضایت مردم، شفافیت را مهمترین مطالبه خانوادهها دانست و افزود: مردم از پرداخت شهریه ناراحت نیستند، بلکه میخواهند بدانند هزینهای که پرداخت میکنند بابت چه خدماتی است. باید با استفاده از سامانههای هوشمند این اطمینان را به مردم بدهیم که هیچ مبلغ اضافهای خارج از ضوابط دریافت نمیشود و همزمان از حقوق مؤسسان مدارس نیز حمایت شود.
وی با اشاره به برخی استانهایی که در این زمینه عقبماندگی دارند، تصریح کرد: مدیران کل استانهایی که در بهروزرسانی اطلاعات تأخیر دارند باید دلایل این موضوع را ارائه کنند؛ زیرا نباید مردم در فرآیند ثبتنام و اطلاع از شهریهها دچار سردرگمی شوند.
کاظمی خاطرنشان کرد: حتی در روزهای جنگ نیز فعالیتهای وزارت آموزش و پرورش متوقف نشد و جلسات مدیریتی و کارشناسی به صورت مستمر برگزار شد؛ بنابراین هیچ بهانهای برای تأخیر در انجام وظایف پذیرفته نیست.
وی همچنین از مؤسسان و مدیران مدارس غیردولتی خواست شرایط اقتصادی خانوادهها را در نظر بگیرند و گفت: همان شهریه مصوب را دریافت کنید و حتیالمقدور امکان پرداخت اقساطی را برای خانوادهها فراهم کنید.
وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد: خدمات فوقبرنامه نباید به صورت اجباری به خانوادهها تحمیل شود. ممکن است خانوادهای نخواهد از سرویس مدرسه، تغذیه یا برنامههای فوقبرنامه استفاده کند؛ بنابراین نباید همه دانشآموزان ملزم به پرداخت هزینه یکسان باشند.
وی افزود: فعالیتهای تربیتی و فوقبرنامه باید کاملاً اختیاری باشد، زیرا اجبار در این حوزه نه تنها اثربخش نیست، بلکه با ماهیت این فعالیتها نیز مغایرت دارد.
تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
کاظمی بر تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی تأکید کرد و گفت: مدیران کل آموزش و پرورش استانها، رؤسای شوراهای نظارت، مسئولان مشارکتهای مردمی و سازمان مدارس غیردولتی باید نظارتها را با جدیت دنبال کنند و در برخورد با متخلفان هیچگونه تعارفی نداشته باشند.
وی اظهار کرد: هر مدرسهای که برخلاف ضوابط و مقررات مصوب عمل کند، به اعتبار مدارس غیردولتی، آموزش و پرورش و نظام تعلیم و تربیت آسیب میزند و باید با آن برخورد قاطع صورت گیرد.
وزیر آموزش و پرورش لغو مدیریت، ابطال مجوز، توقف فعالیت و تعطیلی مدرسه را از جمله ابزارهای قانونی برخورد با متخلفان عنوان کرد و خواستار اطلاعرسانی شفاف درباره نتایج اقدامات نظارتی شد.
وی افزود: صرف اعلام تشکیل تیمهای نظارتی کافی نیست؛ مردم باید بدانند چه تعداد مدرسه به دلیل تخلفات مختلف از جمله دریافت شهریه غیرقانونی، تخلفات ثبتنامی یا رعایت نکردن استانداردهای فضا و تجهیزات با برخورد قانونی مواجه شدهاند.
کاظمی با اشاره به آمار اقدامات نظارتی انجامشده، گفت: ۱۷۷ مدرسه طی چهار سال گذشته و ۱۸۶ مدرسه در سال جاری به دلیل تخلفات مختلف با برخورد قانونی مواجه شدهاند و لازم است جزئیات این اقدامات به صورت شفاف برای افکار عمومی و مجلس شورای اسلامی تشریح شود. مردم باید اطمینان پیدا کنند آنچه مسئولان اعلام میکنند، دقیقاً همان چیزی است که در میدان عمل نیز اجرا میشود.
نظر شما